Budynek warsztatowy Stralauer Flaschenfabrik (1921)
Spółdzielnia mieszkaniowa w zabytkowej fabryce – Gdy w 1889 roku powstała ta fabryka, piwo sprzedawane w butelkach było nowością na rynku. Do 1909 roku setki pracowników produkowały tu około 20 milionów butelek rocznie – początkowo ręcznie, a później przy użyciu w pełni zautomatyzowanych maszyn. Wytwarzano butelki o różnych kształtach i kolorach. Podczas I wojny światowej w zakładzie pracowali jeńcy wojenni, produkując pojemniki do granatów z gazami bojowymi. W 1945 roku fabryka została poważnie zniszczona podczas nalotu. W okresie NRD w historycznych budynkach działała Huta Szkła Stralau, gdzie po zjednoczeniu Niemiec nadal produkowano butelki do piwa, m.in. dla marki Beck’s i innych producentów. Zakład zakończył działalność dopiero w 1997 roku, po uszkodzeniu jednego z pieców do topienia szkła. Zabytkowy kompleks został uratowany dzięki inicjatywie spółdzielni mieszkaniowej. Obecnie mieszczą się w nim apartamenty, salon fryzjerski oraz salon wystawowy samochodów zabytkowych.

Centrum Dokumentacji Nazistowskiego Obozu Pracy Przymusowej w Berlinie
Świadectwo bezmiaru niesprawiedliwości – Obóz pracy przymusowej, zbudowany w 1943 roku, ukazuje najciemniejszy rozdział przemysłowej historii Berlina. Spośród ponad 3 000 tego typu obozów, które funkcjonowały na terenie miasta, jest to jedyny zachowany niemal w całości. Zarówno duże, jak i małe przedsiębiorstwa czerpały korzyści z taniej pracy przymusowych robotników. Po 1945 roku baraki wykorzystywano jako magazyny papieru dla Armii Czerwonej, a później mieścił się w nich Instytut Szczepionek NRD. Wiele z tych budynków do dziś pełni funkcje komercyjne. Od 2006 roku część kompleksu zajmuje Centrum Dokumentacji Nazistowskiej Pracy Przymusowej. Placówka realizuje swoją misję edukacyjną poprzez wystawy, archiwum oraz centrum młodzieżowe. Dwie stałe ekspozycje, multimedialny przewodnik oraz odrestaurowany barak pozwalają poznać nieludzkie warunki pracy i życia więźniów obozu. Ekspozycje ukazują historię dyskryminacji rasowej, strachu i bezwzględnego ucisku, a jednocześnie są świadectwem ludzkiego pragnienia wolności oraz niezwykłej woli przetrwania.

Elektrownia Klingenberg (1927)
Symbol nowoczesności i potęgi gospodarczej – W chwili oddania do użytku w 1927 roku pierwsza wielka elektrownia Berlina była najnowocześniejszym tego typu obiektem w Europie i stała się wzorem dla kolejnej generacji elektrowni. Dostarczała około 65% energii elektrycznej zużywanej w Berlinie, wykorzystując innowacyjne rozwiązania technologiczne, takie jak spalanie węgla uprzednio zmielonego na pył. Energię elektryczną wytwarzały trzy potężne turbiny parowe. Z budynkiem transformatorni o długości 190 metrów połączony jest most kablowy prowadzący do 11-kondygnacyjnego budynku administracyjnego. Węgiel dostarczano do elektrowni barkami płynącymi kanałem połączonym ze Szprewą, której wody wykorzystywano również do produkcji pary napędzającej turbiny. Elektrownia nosi imię inżyniera Georga Klingenberga, projektanta łącznie około 70 elektrowni, w tym Elektrowni Charlottenburg (obiekt nr 10 na Trasie 4). Elektrownia Klingenberg została zaprezentowana na Wystawie Światowej w Barcelonie w 1929 roku i pojawiała się w materiałach promujących Berlin w latach 30. XX wieku. Przetrwała II wojnę światową bez większych zniszczeń. Udało się zapobiec zarówno planowi wysadzenia jej przez oddziały SS, jak i późniejszym próbom demontażu obiektu. Od 2017 roku elektrownia wykorzystuje jako paliwo gaz ziemny zamiast węgla brunatnego.

Elektrownia Oberspree (1897)
Uruchomiona w 1897 roku pierwsza w Europie elektrownia prądu przemiennego była prawdziwą sensacją technologiczną. Wodę do chłodzenia pobierano bezpośrednio ze Szprewy. Jej architektura nawiązywała do Palais des Beaux-Arts („Pałacu Sztuk Pięknych”) z Wystawy Światowej w Paryżu w 1855 roku. Elektrownia sprawiła, że Oberschöneweide znalazło się w centrum zainteresowania inżynierów i urbanistów. Z różnych stron świata przyjeżdżali oni, by zobaczyć ten niezwykły przykład osiągnięć techniki. Dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych wówczas rozwiązań możliwe było przesyłanie energii elektrycznej na duże odległości przy minimalnych stratach, co zapewniło światło i zasilanie przedmieściom Berlina. Elektrownia stała się również magnesem przyciągającym nowe przedsiębiorstwa. Pierwszym zakładem, który wykorzystał nowe źródło energii, była fabryka kabli AEG. W 2013 roku część kompleksu zajęła odlewnia rzeźb Knaak. Dawna hala turbin została natomiast przekształcona w MaHalla – ogromną, otwartą przestrzeń przeznaczoną dla działań artystycznych, wydarzeń kulturalnych i twórczej ekspresji.

Ewangelicki Kościół Pokoju (1930/1952)
Kościół o przemysłowym charakterze – Zachodnia wieża kościoła przypomina wieżę wyciągową kopalni. Nie jest to przypadek – w 1930 roku jego architekci, Fritz Schupp i Martin Kremmer, zaprojektowali również słynną Kopalnię Zollverein w Essen. To arcydzieło nowoczesnej techniki i architektury, uznawane za jeden z najważniejszych symboli Zagłębia Ruhry.

Fabryka akumulatorów (1899)
Filar przemysłu elektrotechnicznego – Zaledwie dwa lata po uruchomieniu elektrowni oraz fabryki kabli AEG w Schöneweide Ludwig Löwe założył Fabrykę Akumulatorów (Accumulator Works). Od tamtej pory nieprzerwanie produkowane są tam przenośne akumulatory. Od 1904 roku wyroby sprzedawano pod rozpoznawalną na całym świecie marką VARTA – niemieckim akronimem oznaczającym Vertrieb, Aufladung, Reparatur Transportabler Akkumulatoren („sprzedaż, ładowanie i naprawa przenośnych akumulatorów”). W 1922 roku przedsiębiorstwo zostało przejęte przez koncern Quandt i rozwinęło się w czołowego europejskiego producenta akumulatorów kwasowo-ołowiowych do samochodów elektrycznych i samolotów. Podczas II wojny światowej fabryka wytwarzała akumulatory dla okrętów podwodnych oraz rakiet V2. Po 1945 roku produkcja była kontynuowana bez przerwy – w NRD zakład funkcjonował jako przedsiębiorstwo państwowe (Volkseigener Betrieb – VEB), a od 1993 roku działa pod nazwą BAE Batterien.

Fabryka lamp Frister (1897–1916)
Około 1900 roku znajdowała się tu największa fabryka lamp w Europie. Produkowano w niej nowoczesne wówczas elektryczne oprawy oświetleniowe, takie jak żyrandole i lampy stołowe. Po II wojnie światowej budynek zajmował VEB Institut für Nachrichtentechnik – wschodnioniemiecki instytut badawczo-rozwojowy zajmujący się techniką telekomunikacyjną. Według krążących opinii placówka współpracowała ze Stasi, realizując zadania na rzecz Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego. Produkowano tu systemy telekomunikacyjne przeznaczone dla całego bloku wschodniego. Po zjednoczeniu Niemiec budynek przez pewien czas służył jako siedziba środowisk artystycznych, następnie kilkakrotnie zmieniał właścicieli, aż ostatecznie został przekształcony w centrum biznesowe.

Fabryka transformatorów Oberschöneweide (1898–1996)
Światowy lider rynku dużych transformatorów – Duże transformatory przekształcają energię elektryczną o wysokim napięciu, wytwarzaną w elektrowniach, na niższe napięcie wykorzystywane przez odbiorców końcowych. Gwałtowny wzrost zapotrzebowania na te urządzenia pod koniec XIX wieku doprowadził do rozbudowy zakładów AEG. Na terenie kompleksu szybko powstawały nowe hale produkcyjne, warsztaty, budynki biurowe oraz stołówka. Po 1945 roku zakład został znacjonalizowany i funkcjonował jako Zakłady Transformatorów im. Karla Liebknechta, stając się głównym dostawcą transformatorów dla sektora energetycznego NRD. Po zjednoczeniu Niemiec AEG wznowiło produkcję w tym miejscu w 1992 roku, jednak zakończyło ją w 1996 roku, gdy wieloletnia firma została niespodziewanie rozwiązana. W 2019 roku kompleks dawnych Zakładów Transformatorowych, obejmujący również objęte ochroną konserwatorską Rathenau-Hallen, został zakupiony przez BaseCamp. Obecny projekt zakłada renowację istniejących budynków, wzniesienie nowych obiektów oraz stworzenie nowoczesnego parku biurowego z ofertą kulturalną i rekreacyjną.

Funkhaus Berlin (1951–1956)
Centrum muzyki i sztuki – Radio odegrało ważną rolę w rywalizacji politycznej okresu zimnej wojny, stając się jednym z najważniejszych narzędzi oddziaływania ideologicznego. Zaprojektowane przez architekta związanego z Bauhausem, Franza Ehrlicha, nowoczesne i funkcjonalne centrum radia NRD doskonale oddaje atmosferę optymizmu pierwszych lat powojennych. W kolejnych dziesięcioleciach wokół kompleksu powstało całe „miasteczko radiowe”, obejmujące warsztaty, magazyny oraz zaplecze socjalne i rekreacyjne dla kilku tysięcy pracowników. Studia nagraniowe do dziś cieszą się uznaniem dzięki znakomitej akustyce oraz charakterystycznemu „brzmieniu Nalepy” (Nalepa sound). Artyści z całego świata nadal chętnie korzystają z tego miejsca, doceniając zarówno jego architekturę z lat 50. XX wieku, jak i malownicze położenie nad wodą.

Grobowiec rodziny Rathenau
Symbol solidarności – Około 1900 roku dynamicznie rozwijająca się dzielnica przemysłowa stała się miejscem zamieszkania wielu ludzi. Z myślą o nowo powstającej społeczności założyciel AEG, Emil Rathenau, ufundował Cmentarz Leśny (Waldfriedhof). Już od bramy wejściowej widoczny jest rodzinny grobowiec Rathenauów. Zaprojektował go architekt o silnym społecznym zaangażowaniu – Alfred Messel, twórca wzorcowych osiedli mieszkaniowych dla „zwykłych ludzi” oraz słynnego domu towarowego Wertheim. W grobowcu spoczywają Emil Rathenau (zm. 1915), jego żona Mathilde Rathenau (zm. 1926) oraz ich syn Erich Rathenau (zm. 1903). Erich już jako młody człowiek objął kierownictwo fabryki kabli AEG i był wielką nadzieją swojego ojca. Zmarł jednak podczas podróży do Egiptu i był jedną z pierwszych osób pochowanych na tym cmentarzu. Na cmentarzu spoczywa również Walther Rathenau (zm. 1922), syn Emila, który pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych Niemiec. Ten żydowski polityk został zamordowany w berlińskiej dzielnicy Grunewald, po tym jak nacjonalistyczna prasa prowadziła przeciwko niemu kampanię nienawiści, w mniej lub bardziej otwarty sposób wzywając do jego zabójstwa.

Krajowe Towarzystwo Motoryzacyjne
Wielokondygnacyjna Fabryka Samochodów – W czasie I wojny światowej firma AEG zleciła Peterowi Behrensowi zaprojektowanie nowoczesnej fabryki samochodów. Jej imponująca architektura miała podkreślać nieprzerwaną siłę niemieckiego przemysłu. Behrens zamierzał również stworzyć symbol społecznej integracji wszystkich uczestników procesu produkcyjnego. Pracownicy i kadra zarządzająca spotykali się w centralnym punkcie wielokondygnacyjnej fabryki – reprezentacyjnym atrium otoczonym arkadami. Montaż podwozi rozpoczynał się na najwyższej kondygnacji. Poszczególne piętra produkcyjne połączone były 18 windami towarowymi, a gotowe samochody opuszczały fabrykę na poziomie parteru, po uprzednim zatankowaniu paliwa ze zbiornika znajdującego się w piwnicy. Początkowo zakład produkował ciężarówki dla armii niemieckiej, a następnie samochody osobowe i autobusy, aż do jego zamknięcia w 1934 roku. Później teren przejęła firma Telefunken, która rozwijała tu technologię telewizyjną wykorzystywaną do transmisji Igrzysk Olimpijskich w 1936 roku. Po II wojnie światowej w budynku mieściła się Fabryka Elektroniki Telewizyjnej, produkująca lampy elektronowe dla przemysłu telewizyjnego NRD. Historię tego zakładu prezentuje dziś Industriesalon Schöneweide. Obecnie spółka Deutsche Immobilien Entwicklungs AG prowadzi rewitalizację budynku oraz całego nabrzeża Behrensa, przekształcając je w nową, nowoczesną dzielnicę miejską. Atrium budynku posłużyło również jako plan zdjęciowy do serialu telewizyjnego „Babylon Berlin”.

Magazyn oleju palmowego (1885)
Przypomnienie o kolonialnej przeszłości – Jedynym zachowanym budynkiem ogromnego niegdyś kompleksu przemysłowego jest ten magazyn, wyposażony we własne nabrzeże przeładunkowe. Przechowywano w nim pestki palmowe transportowane statkami z kolonii w Afryce Zachodniej, które następnie przetwarzano na olej roślinny – jeden z podstawowych składników margaryny. Przedsiębiorstwo zbankrutowało w 1899 roku. W kolejnych latach, aż do upadku muru berlińskiego, kompleks wykorzystywano jako młyn, spichlerz oraz zakład produkujący paszę dla zwierząt. Dziś monumentalny magazyn został zaadaptowany na luksusowe apartamenty typu maisonette, których powierzchnia dochodzi nawet do 1 000 m².

Obserwatorium Archenholda
Działo niebieskie i teoria względności – Była to jedna z głównych atrakcji Berlińskiej Wystawy Przemysłowej w 1896 roku. Zwiedzający zachwycali się obserwatorium wyposażonym w najdłuższy na świecie teleskop z możliwością ustawiania kierunku obserwacji. Był to jedyny budynek, który pozostał po zakończeniu wystawy; w 1908 roku został odbudowany. Kolejny fascynujący szczegół: w 1915 roku Albert Einstein wygłosił tutaj swój pierwszy wykład poświęcony ogólnej teorii względności.

Osiedle Gazowni (1926)
Centrum kreatywności i kultury – O skali i znaczeniu dawnej gazowni świadczy do dziś okazały kompleks mieszkalny wybudowany dla jej pracowników. W 2015 roku teren został przeznaczony wyłącznie pod działalność przemysłową, co oznaczało zakończenie jego funkcji mieszkaniowej. Za budynkiem planowana jest budowa elektrociepłowni oraz nowych powierzchni biurowych. Sam, liczący 250 metrów długości budynek, nawiązujący architekturą do hanzeatyckiego budownictwa ceglanego, zostanie włączony do nowego założenia urbanistycznego. W 2018 roku otwarto w nim pracownie twórcze oraz przestrzeń coworkingową. Na terenach za budynkiem organizowane są koncerty, imprezy i inne wydarzenia kulturalne. Dużą popularnością cieszy się także sąsiedni Funkhaus Berlin, podobnie jak Club Sisyphos, mieszczący się w dawnej fabryce psich herbatników, oraz pobliskie nabrzeże Szprewy. Również znajdująca się po drugiej stronie ulicy Elektrownia Rummelsburg ma zostać włączona do koncepcji rozwoju i funkcjonowania kompleksu Funkhaus Berlin.

Salon Przemysłowy Schöneweide (2009)
Muzeum i Centrum dla Zwiedzających – Industriesalon został otwarty w 2009 roku. Organizowane tam wystawy czasowe prezentują historię dzielnicy przemysłowej oraz jej przekształcenie w nowoczesny kwartał typu smart city. Stała ekspozycja poświęcona jest warunkom pracy w dawnej Fabryce Elektroniki Telewizyjnej – niegdyś największym zakładzie produkcyjnym we wschodnim Berlinie. Zwiedzający mogą poznać przemysłową historię Berlina podczas wycieczki „Electropolis Tour” (obejmującej panoramiczny widok na miasto z wieży budynku projektu Petera Behrensa), zwiedzania dawnych Zakładów Transformatorowych oraz gry terenowej typu puzzlehunt. Warto również odwiedzić okoliczne tereny poprzemysłowe, które są stopniowo przekształcane w centrum sztuki i kultury. Szczególnie godne uwagi są Reinbeckhallen oraz Spreehalle. Industriesalon aktywnie uczestniczy także w opracowywaniu koncepcji nowoczesnego wykorzystania berlińskiego dziedzictwa przemysłowego objętego ochroną konserwatorską.

Zajezdnia Kolei Przemysłowej Oberschöneweide (1901)
Od 1890 do 1996 roku pociągi towarowe powoli przetaczały się ruchliwą ulicą Wilhelminenhofstraße, włączając się do rozległej sieci kolejowej Berlina. Linia obsługiwała niezliczone fabryki położone wzdłuż Szprewy. W 1901 roku została zelektryfikowana, co doskonale odpowiadało charakterowi Berlina jako „miasta elektryczności” (Elektropolis). Pochodzenie nazwy „Kolej Byków” (Bullenbahn) nie jest do końca wyjaśnione. Według jednej z teorii wywodzi się ona z czasów, gdy wagony ciągnęły konie i woły, według innej – od ciężkich lokomotyw elektrycznych, które nazywano „bykami”. Dawna stacja obsługi Kolei Byków jest obecnie wykorzystywana przez tramwaje.