Berliński magazyn gazu ziemnego | 1992
Rezerwa energii
W latach 80. XX wieku Sojusznicza Rada Kontroli zaleciła budowę magazynu gazu ziemnego, aby Berlin Zachodni był mniej zależny od dostaw z Związku Radzieckiego. Magazyn oddano do użytku w 1992 roku, już po przemianach politycznych w Europie.
Choć pierwotny cel inwestycji stracił na znaczeniu dzięki dostępowi do innych źródeł gazu, obiekt nadal pozwalał ograniczać skutki wahań cen. Gaz kupowany latem po niższych cenach mógł być magazynowany i wykorzystywany zimą, gdy ceny rosły.
Magazyn znajduje się pod jeziorem Wannsee i lasem Grunewald, na obszarze o wymiarach około 3 × 4 km i na głębokości około 850 metrów. W tym miejscu, pomiędzy warstwami gliny i iłu, zalega porowata warstwa piaskowca wypełniona wodą. Woda była wypierana pod wysokim ciśnieniem i zastępowana gazem ziemnym.
W 2017 roku obiekt wyłączono z eksploatacji, ponieważ jego dalsze użytkowanie przestało być opłacalne. Od tego czasu trwa proces jego likwidacji. Rozważane jest natomiast wykorzystanie podziemnej infrastruktury do pozyskiwania energii geotermalnej.

Dom Radia
Doskonały dźwięk w nowoczesnej architekturze – Tymczasowe studio radiowe przy Potsdamer Platz przestało wystarczać rozwijającej się radiofonii. W związku z tym architektowi Hansowi Poelzigowi powierzono zaprojektowanie pierwszej w Berlinie siedziby radia. Otwarty w 1931 roku Haus des Rundfunks (Dom Radia) stał się wzorem dla dużych budynków radiowych w całej Europie.
Przemyślana funkcjonalność obiektu, oparta na trójkątnym rzucie budynku, do dziś zapewnia doskonałe warunki do produkcji audycji. Biura i redakcje rozmieszczone przy zewnętrznych ścianach skutecznie izolują znajdujące się wewnątrz studia od hałasu.
Przez pierwsze dwa lata radio nadawało stąd niezależnie i swobodnie. Sytuacja zmieniła się po dojściu nazistów do władzy, gdy radio zostało podporządkowane celom propagandowym.
Po II wojnie światowej rozgłośnia, znajdująca się w brytyjskim sektorze Berlina, pozostawała pod kontrolą wojsk radzieckich. Przed przekazaniem obiektu Brytyjczykom Sowieci zdemontowali wyposażenie techniczne i wykorzystali je do uruchomienia w 1951 roku rozgłośni przy Nalepastraße w sektorze radzieckim.
W Berlinie Zachodnim w 1954 roku rozpoczęła nadawanie nowa stacja Sender Freies Berlin (SFB). W 1970 roku otwarto centrum telewizyjne, które połączono z Domem Radia specjalnym mostem dla pieszych.

Hawela - droga wodna o bogatej historii
Berlin od zawsze był związany z wodą. Już w XVII wieku rzeki wykorzystywano jako szlaki transportowe, łącząc je siecią kanałów. W ten sposób powstał system dróg wodnych o znaczeniu ponadregionalnym, służący do przewozu towarów i surowców.
Podczas mostu powietrznego do Berlina w latach 1948-1949 Hawela pełniła nie tylko funkcję drogi wodnej, lecz także najdłuższego pasa startowego miasta. Aby odciążyć lotniska, lądowały tu alianckie wodnosamoloty. Najczęściej transportowały sól, ponieważ była ona odporna na korozję i dobrze nadawała się do przewozu drogą wodną.
Do dziś federalne drogi wodne, takie jak Hawela, stanowią ważny element systemu transportowego. Oprócz przewozu towarów są one obecnie wykorzystywane przede wszystkim do żeglugi sportowej i rekreacyjnej.

Kąpielisko Wannsee
Nadmorska plaża nad jeziorem na obrzeżach miasta
W okresie Republiki Weimarskiej narodził się nowy ideał zdrowego stylu życia. Mieszkańcy miast mieli spędzać wolny czas na świeżym powietrzu, korzystając ze słońca, światła i czystego powietrza oraz dbając o kondycję fizyczną poprzez aktywność sportową. W odpowiedzi na te potrzeby Berlin inwestował w parki publiczne, stadiony sportowe i kąpieliska.
Patrząc na wzniesiony w 1928 roku budynek wejściowy utrzymany w konserwatywnym stylu Heimatschutz, trudno wyobrazić sobie nowoczesny charakter całego kompleksu. Zaprojektowany przez Martina Wagnera i Richarda Ermischa obiekt odzwierciedlał założenia architektury Nowej Rzeczowości.
Cztery pawilony mieściły przebieralnie, natryski oraz punkty usługowe i handlowe. Budynki, częściowo wkomponowane w skarpę nad jeziorem, połączono długą kolumnadą. Na dachach urządzono tarasy i miejsca do uprawiania sportu.
Do 1930 roku zrealizowano jedynie tę część projektu. Pierwotne plany przewidywały budowę kolejnych pięciu pawilonów, dużego okrągłego budynku z restauracją, pomostu nad jeziorem, przystani oraz teatru na wolnym powietrzu. Ich realizację uniemożliwił jednak światowy kryzys gospodarczy.
Po 1933 roku nazistowski reżim ostatecznie wstrzymał dalszą rozbudowę, uznając modernistyczną architekturę za „nieniemiecką”. Mimo to już w chwili otwarcia obiekt był największym i najnowocześniejszym śródlądowym kąpieliskiem w Europie.
Plaża o długości ponad kilometra i szerokości około 80 metrów pozostaje do dziś jednym z najpopularniejszych miejsc wypoczynku i kąpieli w Berlinie.

Kolumna Tuileryjska (Tuileriensäule) na Schwanenwerder
Sielanka dla wyższych sfer
W 1882 roku wyspę kupił producent lamp naftowych. Polecił powiększyć jej powierzchnię przez nasypywanie gruntu, a następnie podzielić teren na działki przeznaczone pod budowę willi i domów letniskowych. Dzięki zyskom osiąganym w przemyśle i finansach nowo powstała warstwa zamożnego mieszczaństwa mogła naśladować styl życia, który wcześniej był zarezerwowany głównie dla arystokracji.
Początkowo sprzedaż działek postępowała powoli z powodu słabo rozwiniętej infrastruktury i utrudnionego dostępu do wyspy. Sytuacja poprawiła się dopiero po otwarciu stacji kolejowej Nikolassee w 1902 roku oraz budowie nowoczesnych sieci wodociągowych i elektrycznych. W rezultacie wyspa stała się ekskluzywnym miejscem wypoczynku dla zamożnych przemysłowców i bankierów, którzy wznosili tu okazałe rezydencje.
Po 1933 roku wyspę przejęli wysoko postawieni działacze nazistowscy. Żydowscy właściciele byli zmuszani do sprzedaży swoich nieruchomości w wyniku prześladowań. Wśród beneficjentów znaleźli się między innymi Joseph Goebbels, Albert Speer oraz osobisty lekarz Adolfa Hitlera, Theodor Morell.
Jedną z rezydencji przekształcono w szkołę dla przyszłych „narzeczonych Rzeszy”. Kształcono tam kobiety zaręczone z członkami SS i NSDAP, przygotowując je ideologicznie do roli żon funkcjonariuszy nazistowskiego państwa.
Po zakończeniu wojny jedna z willi służyła amerykańskim władzom wojskowym podczas przygotowań do konferencji poczdamskiej. Później generał Lucius D. Clay planował stąd operację mostu powietrznego zaopatrującego Berlin Zachodni.
W ramach procesu restytucji nieruchomości zwrócono prawowitym właścicielom. Większość z nich została następnie sprzedana krajowi związkowemu Berlin. Część dawnych posiadłości przeznaczono na ośrodki wypoczynkowe dla młodzieży. Od lat 60. XX wieku grunty ponownie zaczęli nabywać prywatni inwestorzy. Najbardziej znanym nowym mieszkańcem był wydawca Axel Springer, który osiedlił się tutaj w 1961 roku.
Do dziś zachowało się jedynie sześć historycznych rezydencji. Jedną z nich jest „Schwanenhof” przy Inselstraße 37.

Międzynarodowe Centrum Kongresowe (ICC) w Berlinie
Wyjątkowa maszyna kongresowa – Otwarte w 1979 roku ICC (Internationales Congress Centrum) było ultranowoczesnym centrum kongresowym o imponującej skali i zaawansowanych rozwiązaniach technicznych. Organizacja dużych międzynarodowych wydarzeń miała wspierać gospodarkę odizolowanego Berlina Zachodniego.
Zgodnie z ideą miasta przyjaznego samochodom budynek został zintegrowany z berlińskim układem komunikacyjnym. Jego aluminiowa fasada przypomina statek kosmiczny, będąc wyraźnym nawiązaniem do pierwszego lądowania człowieka na Księżycu, które miało miejsce zaledwie sześć lat wcześniej.
ICC jest połączone z historycznym centrum wystawowym trzykondygnacyjnym mostem. Zaprojektowane przez małżeństwo architektów Ralfa Schülera i Ursulinę Schüler-Witte, przez ponad 30 lat pozostawało najważniejszym centrum konferencyjnym w Niemczech.
W 2014 roku ICC zostało zamknięte. Preferowanym kierunkiem jego przyszłego wykorzystania jest utworzenie centrum sztuki i kultury oraz przestrzeni dla sektora kreatywnego i innowacyjnej gospodarki.

Ökowerk Berlin – Zabytkowe Wodociągi i Centrum Edukacji Ekologicznej
Woda pitna dla wielkiego miasta
Położone nad brzegiem Jeziora Diabelskiego (Teufelssee) wodociągi od 1871 roku zaopatrywały w wodę pitną osiedle Westend oraz inne części Berlina. Główny budynek mieszczący maszynownię i kotłownię, okrągły budynek studni zbiorczej oraz komin pochodzą jeszcze z okresu powstania zakładu.
W latach 90. XIX wieku kompleks rozbudowano o budynek filtracyjny, hale filtrów oraz zbiornik czystej wody. Wodociągi zakończyły działalność w 1969 roku. Obecnie jest to najstarszy zachowany zakład wodociągowy w Berlinie.
Od 1985 roku działa tu centrum edukacji ekologicznej oferujące liczne zajęcia i warsztaty praktyczne. Zwiedzający mogą uczestniczyć w oprowadzaniach, podczas których poznają sposób funkcjonowania wodociągów oraz historię berlińskiego systemu zaopatrzenia w wodę.
Odrestaurowany kompleks zachował wiele elementów historycznego wyposażenia technicznego, w tym koła zamachowe dawnych maszyn parowych.

Pomnik Theodora Heussa i Niebieski Obelisk
Ozdobny plac nowego osiedla mieszkaniowego.
Otwarty w 1906 roku plac stanowił bramę do osiedla Westend. Podobnie jak w londyńskiej dzielnicy o tej samej nazwie, powstawała tu zabudowa mieszkaniowa o podwyższonym standardzie. Zarówno w Berlinie, jak i w Londynie zachodnie wiatry przynoszą czyste powietrze, które ulega zanieczyszczeniu dopiero nad centrum miasta.
Deweloper Wilhelm von Quistorp zaplanował budowę osiedla, wybudował wodociągi i liczył na wysokie zyski z inwestycji. Za opracowanie koncepcji architektonicznej odpowiadał Martin Gropius.
Plac, otwarty pod nazwą Reichskanzlerplatz (Plac Kanclerza Rzeszy), został przemianowany w 1933 roku. Jako Adolf-Hitler-Platz stał się częścią planów budowy światowej stolicy Germania. Planowany przez Alberta Speera pomnik bohaterów nigdy jednak nie powstał.
Zamiast niego od 1955 roku płonie tutaj wieczny ogień upamiętniający ofiary ucieczek i wysiedleń, odsłonięty przez prezydenta RFN Theodora Heussa. Po jego śmierci plac nazwano jego imieniem.

Prom na wyspę Lindwerder
Przeprawa promowa na Wannsee
Wyspa jest dostępna promem od 1905 roku, a wkrótce potem zaczęły do niej zawijać również statki wycieczkowe. Dzięki temu szybko stała się popularnym celem wypoczynku i wycieczek mieszkańców Berlina.
Po 1945 roku po wschodniej stronie wyspy usypywano gruz, aby powiększyć jej powierzchnię. Obecnie funkcjonują tu prom pasażerski oraz prom towarowy, które zapewniają obsługę znajdującej się na wyspie restauracji.

Stacja Berlin-Wannsee
Świątynia transportu dla miłośników słońca
Ośmiokąt, kopuła i ostrołukowe arkady. Hala biletowa sprawia, że otwarta w 1928 roku stacja przypomina prawdziwą świątynię transportu.
Plac przed dworcem pełni jednocześnie funkcję przestrzeni publicznej, węzła komunikacyjnego oraz centrum usługowo-handlowego. Podziemne przejście łączy stację z przystanią promową, zapewniając wygodną komunikację między różnymi środkami transportu.
Dzięki temu stacja jest doskonale przygotowana do obsługi dużego ruchu wycieczkowego zmierzającego nad Wannsee, nawet podczas najgorętszych letnich dni.

Stacja nasłuchowa Teufelsberg
Centrum szpiegostwa okresu zimnej wojny.
Od lat 50. XX wieku zachodni alianci prowadzili stąd nasłuch i monitorowali łączność państw bloku wschodniego. W 1962 roku stację rozbudowano o pięć charakterystycznych kopuł antenowych wykonanych z białego tworzywa sztucznego. Kopuły chroniły urządzenia przed warunkami atmosferycznymi oraz utrudniały rozpoznanie prowadzone przez obcy wywiad.
W promieniu około 500 kilometrów, głęboko na obszarze państw Układu Warszawskiego, możliwe było rejestrowanie, przechwytywanie i zakłócanie niezabezpieczonej łączności radiowej oraz telekomunikacyjnej.
Po zakończeniu zimnej wojny stacja została opuszczona w 1992 roku. Teren kupił prywatny inwestor, jednak jego plany nie zostały zrealizowane. W kolejnych latach obiekt padł ofiarą wandalizmu.
Obecnie miejsce to, dzięki swojej wyjątkowej atmosferze opuszczonego obiektu (tzw. lost place), jest jedną z największych galerii sztuki ulicznej na świecie. Regularnie odbywają się tu także liczne wydarzenia kulturalne i festiwale.

Stacja S-Bahn Westkreuz | 1928
Stacja przy terenach wystawowych – Ta stacja węzłowa, łącząca kolej miejską (Stadtbahn) z koleją obwodową (Ringbahn), stanowi bramę do planowanego centrum wystawowego. Została otwarta w 1928 roku pod nazwą Ausstellung („Wystawa”). W 1932 roku przemianowano ją na Westkreuz („Zachodni Krzyż”), jako odpowiednik stacji Ostkreuz („Wschodni Krzyż”).

Statek-restauracja „Alte Liebe”
Od barki do barki-kawiarni
Już od około 1900 roku wycofane z eksploatacji barki zaczęto przekształcać w pływające restauracje. Od 1950 roku w tym miejscu funkcjonowała restauracja na statku.
Starzejącą się barkę zastąpiono w 1970 roku promem firmy HADAG z Hamburga, zbudowanym w 1911 roku. Dzięki tej przebudowie obiekt nadal mógł służyć jako popularne miejsce spotkań i gastronomii na wodzie.

Studnia głębinowa wodociągów Beelitzhof | 1893
Galeria studni wodnych.
Woda pitna w Berlinie pochodzi niemal wyłącznie z obszarów ochrony ujęć wody znajdujących się w granicach miasta. Tereny te zajmują około jedną czwartą powierzchni Berlina. Około 30% wody pitnej pozyskuje się bezpośrednio z wód gruntowych, a około 70% dzięki filtracji brzegowej.
W procesie filtracji brzegowej woda z Haweli lub Szprewy przez wiele miesięcy przesącza się przez warstwy piasku do wód gruntowych. Następnie jest pobierana ze studni głębinowych i transportowana do stacji uzdatniania za pomocą dużych rurociągów.
Wzdłuż brzegu Haweli, od tego miejsca aż do kąpieliska Wannsee, znajduje się ponad 80 studni należących do wodociągów Beelitzhof. Ich głębokość wynosi od 50 do 170 metrów.
Studnie są regularnie konserwowane. Filtry zapychane przez osady piaskowe oczyszcza się przy użyciu kontrolowanych zabiegów sprężonym powietrzem, które usuwają nagromadzone zanieczyszczenia.

Teren targowy | 1930 / 1935 / do dziś
Miejsce spotkań świata w Berlinie   – Tradycja berlińskich targów sięga 1822 roku, kiedy rząd pruski po raz pierwszy połączył targi i jarmarki w jedno kompleksowe wydarzenie wystawiennicze. Początkowo nie miały one stałej lokalizacji, a pawilony były wznoszone i rozbierane w zależności od potrzeb.
Od 1913 roku tereny dawnego placu parad i strzelnicy w Grunewaldzie stały się dostępne dzięki stacji kolei miejskiej S-Bahn (obecnie   Messe Nord/ICC). W 1924 roku otwarto tutaj   Dom Przemysłu Radiowego, który stał się siedzibą pierwszej Wielkiej Niemieckiej Wystawy Radiowej.
W 1930 roku architekci   Martin Wagner   i   Hans Poelzig   opracowali całościową koncepcję architektoniczną terenów targowych, jednak zrealizowano ją tylko częściowo. W okresie nazistowskim architekt   Richard Ermisch   znacząco zmienił projekt. Świadectwem tych zmian są budynek wejściowy oraz hala honorowa z 1936 roku.
Od 1939 roku hale były wykorzystywane przez   Rzeszowy Urząd ds. Zboża   jako magazyny. W 1946 roku rozpoczęto odbudowę terenów zniszczonych podczas wojny, a już rok później zorganizowano pierwszą powojenną wystawę pod nazwą   „Wartości pośród ruin”   (Werte unter Trümmern).
Do dziś tereny targowe są stopniowo rozbudowywane i pozostają jednym z najważniejszych centrów wystawienniczych w Niemczech.

Teufelsberg i Drachenberg (Diabelska Góra i Smocza Góra) | 1950-1972
Hałdy gruzu z widokiem.
Jedno z tych sztucznych wzniesień nosi nazwę od położonego w pobliżu Jeziora Diabelskiego (Teufelssee). Drugie jest szczególnie popularnym miejscem do puszczania latawców jesienią. Oba wzgórza kryją jednak niezwykłą historię.
W ramach planów budowy światowej stolicy Germania nazistowski reżim rozpoczął w tym miejscu wznoszenie Wydziału Techniki Wojskowej. Po 1945 roku niedokończoną konstrukcję wysadzono, a teren przeznaczono na składowisko gruzu.
Od 1950 roku przez 22 lata ciężarówki przywoziły tutaj około jedną trzecią gruzu pochodzącego ze zbombardowanego Berlina. Następnie wzgórza pokryto ziemią i obsadzono drzewami.
W 1972 roku Drachenberg (Smocza Góra) stał się najwyższym wzniesieniem Berlina Zachodniego i szybko zyskał popularność jako cel wycieczek. Do dziś oferuje imponującą panoramę Berlina i jest jednym z najlepszych punktów widokowych w mieście.

Widok na nadajnik Scholzplatz | 1963
Zastępstwo dla wieży radiowej.
Lokalizacja ta miała początkowo pełnić jedynie funkcję tymczasową do czasu uruchomienia wieży telewizyjnej Berlina Zachodniego. W przeciwieństwie do wieży radiowej nowy maszt nadawczy został zaprojektowany wyłącznie jako obiekt o charakterze użytkowym, bez funkcji reprezentacyjnych.
W 1963 roku rozpoczął pracę na potrzeby stacji Sender Freies Berlin (SFB). Maszt o wysokości 230 metrów zastąpił wieżę radiową, której antena o wysokości 150 metrów była wcześniej wykorzystywana do nadawania programów radiowych i telewizyjnych. Dzięki nowemu nadajnikowi sygnał mógł docierać daleko na terytorium NRD.
Obiektu nie zdemontowano, ponieważ planowana wieża telewizyjna Berlina Zachodniego nigdy nie została zbudowana. Maszt do dziś służy do nadawania programów radiowych i telewizyjnych.

Widok na wieżę radiową | 1926
Pionierskie miejsce w historii radia – Radio przeżywa prawdziwy rozkwit. W latach 20. XX wieku postanowiono zastąpić drewniany maszt nadawczy stalową wieżą. Berlińska Wieża Radiowa (Funkturm) została wzniesiona właśnie tutaj, ponieważ od 1924 roku stowarzyszenie przemysłu radiowego prezentowało na terenach wystawowych swoje najnowsze urządzenia, a w 1926 roku planowało specjalną wystawę połączoną z transmisjami radiowymi na żywo.
W zamian stowarzyszenie zobowiązało się do corocznego prezentowania najnowszych osiągnięć techniki radiowej. Do dziś podczas Międzynarodowej Wystawy Radiowej (IFA) można podziwiać światowe premiery i innowacje technologiczne. W 1930 roku przemówienie inauguracyjne na wystawie radiowej wygłosił Albert Einstein.
Znaczenie radia w tamtych czasach jest dziś trudne do wyobrażenia. Projekt wieży radiowej, wraz z restauracją i platformą widokową, inspirowany był Wieżą Eiffla. Jej właściwą funkcję nadawczą pełni antena umieszczona na szczycie konstrukcji.
Po otwarciu Domu Radia (Haus des Rundfunks) działalność nadawcza zaczęła się szybko rozwijać. Obecnie wieża radiowa służy już tylko jako maszt nadawczy dla regionalnej policji i sieci telefonii komórkowej.

Zakład Wodociągowy Beelitzhof | 1888/1981
Wodociągi zaopatrują dzielnicę Charlottenburg w wodę pitną od 1888 roku. Zanim trafi ona do gospodarstw domowych, przechodzi długą drogę przez system uzdatniania.
Woda pobierana ze studni głębinowych jest transportowana dużymi rurociągami do urządzeń napowietrzających, gdzie zostaje wzbogacona w tlen. Następnie trafia do zbiorników reakcyjnych, w których wytrącają się związki żelaza i manganu. Powstałe osady są usuwane przez system filtrów piaskowych.
Po oczyszczeniu woda pitna jest magazynowana w zbiornikach czystej wody, skąd za pomocą rozbudowanej sieci rurociągów trafia do odbiorców.
Od 1981 roku dodatkowa instalacja do uzdatniania wody z Haweli przyczynia się do poprawy jakości wód jezior położonych w Grunewaldzie.
Obecnie Berlińskie Wodociągi (Berliner Wasserbetriebe) eksploatują połączony system obejmujący dziewięć stacji uzdatniania wody oraz sześć oczyszczalni ścieków.