PTB – Niemiecki Instytut Metrologii (1887)

Pałace nauki dla precyzyjnych pomiarów

Rozwój przemysłu pod koniec XIX wieku wymagał coraz dokładniejszych metod pomiaru. Szczególnym wyzwaniem była dynamicznie rozwijająca się branża elektrotechniczna, dla której nie istniały jeszcze odpowiednio precyzyjne standardy i przyrządy pomiarowe. Rozwiązania tego problemu poszukiwali przemysłowiec Werner von Siemens oraz wybitny fizyk Hermann von Helmholtz.

Z ich inicjatywy w 1887 roku powołano Physikalisch-Technische Reichsanstalt (PTR) – Cesarski Instytut Fizyczno-Techniczny. Była to pierwsza na świecie państwowa instytucja badawcza zajmująca się zarówno nauką podstawową, jak i tworzeniem wzorców pomiarowych dla przemysłu.

Badania prowadzone w PTR przyczyniły się do rozwoju nowoczesnej fizyki i utorowały drogę narodzinom mechaniki kwantowej. Z instytutem związani byli najwybitniejsi naukowcy swojej epoki, m.in. Max Planck, Albert Einstein oraz Max von Laue, laureaci Nagrody Nobla i współtwórcy współczesnej fizyki.

Okres rządów nazistowskich stanowił jeden z najciemniejszych rozdziałów w historii instytucji. Jej prezesem został Johannes Stark, zagorzały zwolennik narodowego socjalizmu i propagator tzw. „niemieckiej fizyki”, która odrzucała wiele osiągnięć nowoczesnej nauki z przyczyn ideologicznych.

Po II wojnie światowej instytut odrodził się w Republice Federalnej Niemiec pod nazwą Physikalisch-Technische Bundesanstalt (PTB) – Federalny Instytut Fizyczno-Techniczny. Obecnie jest jedną z najważniejszych instytucji metrologicznych na świecie. PTB wyznacza i nadzoruje standardy pomiarowe, wspiera rozwój nauki i przemysłu oraz dba o to, aby jednostki miar i wyniki pomiarów były porównywalne i wiarygodne zarówno w Niemczech, jak i na całym świecie.

Historyczny kampus instytutu, z jego reprezentacyjnymi budynkami laboratoryjnymi i naukowymi, pozostaje symbolem związku między badaniami naukowymi, postępem technicznym i rozwojem nowoczesnego społeczeństwa przemysłowego.