Tak wiele nas łączy

Zacznijmy na samej północy regionu, wyspy Uznam i Świnoujścia. Tutaj granicę rowerem można przekroczyć w trzech miejscach. Najbardziej popularnym i często eksponowanym w różnych serwisach miejscem jest tzw. Brama Graniczna usytuowana w ciągu promenady turystycznej Świnoujście - Heringsdorf. Można tu przejechać rowerem właściwie nie zdając sobie sprawy, że przekracza się granicę państwową, gdyby nie charakterystyczna stalowa brama. To jeden z wielu dowodów, że dziś granica polsko-niemiecka z punktu widzenia mieszkańców regionu przygranicznego, czy turystów, ma wymiar wyłącznie symboliczny. Brama Graniczna leży na trasie szlaku rowerowego EuroVelo 10. Z kolei tutaj rozpoczyna się także szlak Velo Baltica, czyli zachodniopomorska część międzynarodowych tras rowerowych - wspomnianego EuroVelo 10 jak i EuroVelo 13 (Szlaku Żelaznej Kurtyny). Granicę w Świnoujściu można także przekroczyć jadąc ul. Wojska Polskiego i dalej Swinemünder w kierunku miejscowości Ahlbeck.

Szczególnie ciekawy jest szlak na południowej części wyspy. Ze Świnoujścia należy jechać szlakiem Wokół Zalewu Szczecińskiego do urokliwie położonej miejscowości Kamminke, gdzie znajduje się m.in. port, marina i plaża. Szlakiem biorącym swą nazwę od tego transgranicznego akwenu zwiedzimy kolejne malownicze tereny, wsie i miasteczka, takie jak m.in.: Garz, Zirchow, Dargen (tu warto zobaczyć Muzeum NRD), Stolppe (XVI-wieczny zamek) i największe miasto wyspy - Usedom z jego historycznym rynkiem. Podróż można kontynuować szlakiem na południe, jak i zrobić dowolną pętlę po wyspie i wrócić do Polski przez kurort Heringsdorf i wspomnianą Bramę Graniczną.

Wieś, która ogniskuje

Kolejną niezwykle atrakcyjną transgraniczną możliwością jest podróżowanie rowerem w okolicach Nowego Warpna, czyli znów szlakiem Wokół Zalewu Szczecińskiego, lecz wzdłuż południowego brzegu akwenu. To w tych okolicach znajduje się bardzo urokliwa trasa łącząca Nowe Warpno i Rieth, wieś położoną nad Jeziorem Nowowarpieńskim. Nowe Warpno słynie z unikalnego, szachulcowego ratusza, zabytkowej zabudowy staromiejskiej i sakralnej (dwa zabytkowe kościoły). Zaś Rieth to bardzo zadbana okolica z kilkoma interesującymi budowlami (m.in. XVIII-wieczny kościół ryglowy czy rybacka izba regionalna). Stąd można pojechać na północ do miejscowości Uckermunde, malowniczego, historycznego miasta portowego nad Zalewem Szczecińskim. Z Rieth warto też udać się do Altwarp, kolejnej niezwykle atrakcyjniej miejscowości położonej nad wodą. Sezonowo (od kwietnia do października) do Nowego Warpna kursuje stąd kuter „Lutt Matten”, który umożliwia zabranie na pokład jednośladów.

Szczecińska gwiazda

Skoro jesteśmy już w Szczecinie, wokół stolicy regionu pojawia się sporo możliwości transgranicznych wypraw. Zacznijmy od Lubieszyna. Co prawda dotarcie tu jednośladem jest jeszcze trochę kłopotliwe, ponieważ zarówno od strony Mierzyna jak i Dobrej brakuje jeszcze kompletnej i bezpiecznej infrastruktury rowerowej, ale z roku na rok sytuacja się poprawia. Szczególnie od strony Dobrej ten dystans się kurczy, bo trwa budowa jednego etapu ścieżki w stronę Lubieszyna, zaś na drugi ogłoszono przetarg. Być może w perspektywie najbliższych lat powstanie pełne połączenie między Dobrą a Lubieszynem.

Nieopodal Dobrej istnieje także możliwość przekroczenia granicy szlakiem biegnącym przez las, należy kierować się w stronę schroniska dla zwierząt i do miejscowości Linken. Następnie jedziemy odseparowaną infrastrukturą rowerową lokalnym niemieckim szlakiem do miejscowości Schwennenz. Stąd ulicą o nazwie Boboliner Damm kieruniejmy się na wschód (brukowana ulica z chodnikiem zamienia się w drogę polną) i ponownie przekraczamy granicę, w Bobolinie. Więcej o tej możliwości piszemy tutaj.

Trasa z Mierzyna do granicy jest na etapie planowania. Kiedy już przekroczymy granicę Lubieszyn/Linken, otwiera się droga na zachód w stronę miejscowości Löcknitz i Pasewalku (ścieżka rowerowa wzdłuż drogi 104) lub na południe w stronę Krackow. W Löcknitz uwagę przyciągają: pozostałości zamku, gmachy kościoła ewangelickiego i dawnej kasy oszczędnościowej (dziś siedziba administracji związku gmin), budynek dawnej szkoły (obecnie biblioteka i urząd gminy). W Pasewalku do dziś zachował się spory fragment murów miejskich, Brama Młyńska (Mühlentor) i brama Prenzlauer Tor. Za najciekawszy zabytek sakralny uważany jest tu St. Marien Kirche z XIV wieku. Z obu miast w kierunku polskiej granicy można dojechać rowerem nie tylko wspomnianą ścieżką wzdłuż drogi 104. Przez Pasewalk przebiega szlak Berlin-Usedom, którym można się skierować na północ i następnie odbić na wschód w stronę wsi Krugsdorf (zamek, ryglowy kościół, jezioro), dalej Dorotheenwalde, Rothenklempenow, Buk-Blankensee. Z kolei z Löcknitz można pojechać oznakowanym szlakiem przez wieś Plöwen w kierunku przejścia Buk-Blankensee. Istnieje także możliwość dostania się w stronę Polski szlakiem rowerowym przez miejscowości: Ramin i Ladenthin, korzystając z fragmentu szlaku Casekow, Penkun, Oder (CPO) zbudowanego na śladzie dawnej kolei wąskotorowej. CPO łączy niemieckie miejscowości z polską gminą Kołbaskowo (m.in. odcinek Będargowo–Barnisław). Droga przebiega przez malownicze przygraniczne tereny i krzyżuje się ze zbudowaną kilka lat wcześniej drogą z Warnika do Warzymic. Stąd, przez Przecław, jeszcze kilka kilometrów i dojeżdżamy do Szczecina.

Z kolei Przecław jest na trasie szlaku Blue Velo (łączącego Bałtyk z Pojezierzem Myśliborskim i Kostrzynem nad Odrą), którym z centrum Szczecina (przez al. Piastów, ul. Południową) pojedziemy w kierunku Kołbaskowa i granicy w Rosówku. Tutaj otwiera się możliwość dojazdu do Gryfina i dalszej podróży na południe regionu, ale także odbicia na trasę Odra-Nysa biegnącą po zachodniej stronie Odry. Warto dodać, że wkrótce będzie to również fragment północnej nitki trasy Berlin-Szczecin-Kołobrzeg.

Pozostając przy już istniejących trasach, w zależności od czasu i możliwości, możemy zaplanować dłuższą przejażdżkę do naszych sąsiadów i jazdę przez miejscowi Brandenburgii. Jeśli mamy mniej czasu, możemy zrobić transgraniczne kółko np. przez Mescherin, Gartz, Tantow, Rosówek. Po drodze, między Gartz a Tantow dojeżdżamy do dawnego nasypu linii kolejowej łączącej niegdyś miejscowości (na mapach oznaczona jako bhf Gessow). To w większości utwardzona droga gruntowa, którą mijamy m.in. dawny dworzec Gessow, i chyba największą atrakcję na tym malowniczym bezludziu - młyn Salveymühle, który obecnie funkcjonuje jako obiekt turystyczny, miejsce organizacji konferencji itp.

Dalej kierujemy się drogą do Tantow, gdzie ponownie spotykamy m.in. szlak Odra-Nysa. Przy tutejszym dworcu kolejowym znajdziemy jeden z węzłów rowerowych, gdzie umieszczono liczne drogowskazy z trasami w przeróżnych kierunkach. W tym także do Szczecina.

Jeśli zaś zdecydujemy się na dalszą jazdę szlakiem Odra-Nysa na południe, wówczas warto przekroczyć granicę w Osinowie, a następnie zahaczyć o Cedynię. Po drodze jest m.in. słynna Góra Czcibora z pomnikiem Orła upamiętniającym zwycięstwo Mieszka I nad wojskami margrabiego Hodona. Więcej o propozycji Cedyńskiej Pętli piszemy tutaj.

Perła nad Odrą 

Kolejnym ikonicznym miejscem na mapie polsko-niemieckich tras jest Most Europejski w Siekierkach. Obiekt jest wspaniałym punktem otwierającym imponujący widok na rozlewiska Odry oraz początkiem rowerowej Trasy Pojezierzy Zachodnich. Konstrukcja, po której dziś przejeżdżamy, została oddana do użytku w 1930 roku jako most kolejowy i była uzupełnieniem istniejącej już od XIX wieku przeprawy. Pozostałości tej starszej budowli możemy zobaczyć dziś z odrestaurowanego mostu służącego jako trasa pieszo-rowerowa. W 2021 r. zakończono jej przebudowę na odcinku po polskiej stronie. Natomiast rok później otwarta została niemiecka część mostu. Tak powstała ścieżka pieszo-rowerowa z zadaszoną platformą widokową, a wszystko znajduje się w malowniczej scenerii Cedyńskiego Parku Krajobrazowego. Przeprawa jest też kolejnym łącznikiem z niemiecką trasą Odra-Nysa, pozwala eksplorować obszary położone wgłąb lądu, na terenie kraju związkowego Brandenburgia. Stąd jest około 80 km od granic administracyjnych Berlina. Nieprzypadkowo już niebawem przebiegnie tędy jedna z odnóg nowego szlaku: Berlin-Szczecin-Kołobrzeg. W tym miejscu oznakowanie trasy ma się pojawić w najbliższych miesiącach, a cała pętla licząca blisko 800 km będzie gotowa za kilka lat. Budowane jest ponad 80 km nowej infrastruktury między Stepnicą a Rymaniem, a reszta przebiegać będzie po istniejących trasach, które będą oznakowane jako nr 800 i 801. 

Artykuł jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z projektu pn. „Trasa rowerowa Berlin-Szczecin-Kołobrzeg” realizowanego w ramach Programu Współpracy Interreg VI A Mecklenburg-Vorpommern/Brandenburg/Polska 2021-2027.